|
Home
 KIDS
Wat
is een fossiel?
|
|
 Hier
kun je te weten komen wat fossielen zijn, hoe ze ontstaan en hoe
oud ze zijn. Je kunt hier verschillende soorten fossielen zien die
veel voorkomen. Verder kun je hier leren om zelf fossielen te maken.
|
|
Wat is een fossiel?
|
Fossielen zijn versteende resten van dieren of planten. Dit kan
een afdruk zijn zoals een soort stempel in een steen. Een tweede
manier waarop fossielen kunnen ontstaan is dat het versteent.
Bij een bot krijg je dan een fossiel dat precies dezelfde vorm
heeft als het bot zoals het ooit was.
|
|
Hoe ontstaat een fossiel?
|
|
De meeste dode dieren en planten worden nooit een fossiel. Dat komt
omdat de resten van dieren of planten meestal al vergaan zijn voordat
ze worden bedekt. Alleen als de resten snel bedolven worden onder
zand, modder, of klei kunnen ze fossiel worden. Meestal worden ook
alleen de harde delen (zoals botten van dieren) fossiel. Dit komt
omdat de zachte delen meestal wegrotten. Dan kan het fossiel dan
langzaam gaan verstenen. Door afslijting door de wind, en rivieren
kan het fossiel na lange tijd weer aan de oppervlakte komen. Dit
kan miljoenen jaren duren! Dan kunnen mensen het versteende fossiel
vinden.
Er zijn al heel veel verschillende soorten fossielen gevonden. Sommige
dieren waarvan we fossielen vinden zijn al lang uitgestorven. Bijvoorbeeld
de dinosauriërs. Door de vele fossielen die gevonden zijn weten
we al veel van hoe de aarde er in het verre verleden uitzag.
Hier zie je hoe een Ammoniet fossiel wordt. Als de Ammoniet dood
gaat, zinkt hij naar de bodem van de zee. Daarna wordt hij bedekt
door verschillende aardlagen. De lagen ontstaan doordat zand of
klei of kalk naar de bodem van de zee zakt.
Na miljoenen jaren komt het fossiel weer boven de grond. Dit komt
onder andere door de werking van vulkanen. Daardoor komen er soms
barsten in de aarde en kunnen grote stukken steen weer boven de
grond komen. Dan kan de Ammoniet worden gevonden.
|
|
Hoe oud is een fossiel?
|
Fossielen zijn meestal héél oud. De jongste fossielen
(zoals bijvoorbeeld uit de ijstijd) zijn al gauw 10.000 jaar oud.
Sommige hele oude fossielen zijn wel 550 miljoen jaar oud. Dat
is 550.000.000 jaar! In die tijd waren er alleen nog maar kleine
diertjes zoals wormen.
De eerste mensen leefden ongeveer 4 miljoen jaar (4.000.000) geleden.
In vergelijking met de oudste fossielen is dit dus nog niet zo
lang.
|
|
Verschillende soorten fossielen:
|
 Ammoniet
Ammonieten zijn een soort opgerolde schelpen. In deze schelp leefde
een soort inktvis die in de zee leefde. Ze zijn 65 miljoen (65.000.000)
jaar geleden uitgestorven, tegelijk met de dinosauriërs.
De inktvis zelf wordt nooit als fossiel gevonden. Alleen de schelp
wordt gevonden.
|
 Haaientanden
Haaien wisselen heel vaak van tanden. Er groeien steeds weer nieuwe
tanden in een haaienbek. Daardoor worden er ook veel fossiele haaientanden
gevonden. Een haai verliest in zijn leven tot wel 10.000 tanden.
Sommige haaientanden zijn heel klein (1 centimeter). De grootste
haaientanden kunnen wel 12 centimeter groot zijn!
|
Trilobiet
Trilobieten zijn een soort 'zee-pissebedden' en leefden vlakbij,
op en in de zeebodem. Net als een pissebed rolden ze zich op als
ze werden aangevallen. Ze hadden net als krab-achtigen een hard
pantser wat we nu vaak als fossiel terugvinden. Verder waren het
de eerste dieren met goed ontwikkelde ogen.
Trilobieten zijn gewilde fossielen. Ze worden in grote aantallen
in Marokko, Tsjechië en de Verenigde Staten gevonden. De grootst
gevonden trilobiet is 72 centimeter. Tenslotte stierven deze zeedieren
250 miljoen jaar geleden uit, ver voor de dinosauriers. Een ver
familielid van de trilobieten dat nu nog leeft is de degenkrab.
© Foto: Olof moleman
|
 Belemniet
Belemnieten zien eruit als een soort pijl. Het is het inwendige
skelet van een soort inktvis.
|
|
Zelf fossielen maken:
|
Je kunt zelf fossielen namaken met gips of klei. (Het gips is
te koop bij bouwmarkten.) Dat is leuk voor in de klas op school!
Als je gips met water mengt, krijg je een soort pasta. Doe het
dan in een bakje. In het gips kun je bijvoorbeeld met een schelp
of met een boomblad een afdruk maken. Als het gips is opgedroogd
heb je je eigen fossiel gemaakt!
Je kunt ook klei gebruiken om afdrukken te maken.
|
|
Koekjes!
|
Als je honger hebt kun je beter trilobietenkoekjes te maken in
plaats van gipsfossielen:
Recept:
Maak het deeg van alle ingrediënten behalve rozijnen, chocolade
en room. Vorm hiervan trilobieten naar eigen fantasie met behulp
van een vork of andere attributen. Bak ze 15 minuten op 180 graden
en laat ze afkoelen. Smelt de chocolade met de room en doop de
trilobieten hier met hun kop in. Je kunt rozijnen als ogen gebruiken.
(met dank aan www.hermie-en-fam.blogspot.com
voor het recept)
|
